2014’e Doğru Afganistan’da Yeni Gruplaşmalar


NATO komutasındaki uluslararası güvenlik yardım gücünün 2014’te Afganistan’dan çekilmesi ve ülkenin güvenlik sorumluluğunu tamamen Afganistan güvenlik güçlerine devretmesi beklenmektedir. Fakat bölge uzmanları Afganistan güvenlik güçlerinin ülke genelindeki güvenliği sağlayabilecek kapasitede olmadığını her fırsatta dile getirirlerken, hükümete yakın çevrelerse soğuk kanlılıklarını koruyarak aynı yılda gerçekleşmesi planlanan üçüncü devlet başkanlığı seçimlerine hazırlanmaktadır.

Yasal olarak Karzai’nin aday olamayacağı 2014 seçimlerinde, Devlet başkanı Hamid Karzai kendi takımından güvenilir birini desteklemesi beklenmektedir. Karzai takımından bir çok insanın adı devlet başkanlığına adaylık için telafüz edilmekteyse de, belli bir isim üzerine daha uzlaşma sağlanamamıştır. Hatta son günlerde Afganistan kamuoyunda Karzai takımının, Taliban ve Hikmetyar gibi gruplar ile koalisyon kurma ihtimalinden bile söz edilmektedir. Nitekim, isimleri uluslararası terör grupları listesinde bulunan bu iki grup ile Katar, Suudi Arabistan, Pakistan ve Afganistan başkenti Kabil’de bir çok görüşmenin gerçekleştirildiği bilinmektedir. Farklı çevreler Pazarlıkların devam ettiği ve şimdiye kadar herhangi bir uzlaşmanın sağlanamadığını iddia etmektedirler. Öte yandan da Afganistan meselesine direk müdahil olan ABD, bu ülkedeki “başarısızlık” imajından kurtulmak için ne pahasına olursa olsun 2014 sonrası Afganistan’da belli bir istikrarın sağlanması için her türlü tavizi vermeye hazır görülmektedir. Hatta Taliban örgütünü yeniden iktidara getirme pahasına bile olsa. Ülkedeki farklı siyasi gruplar ise 2014’te rakiplerine karşı daha güçlü olarak varlığını göstermek maksadı ile şimdiden taraflar oluşturmaya çalışmaktadırlar.

Bu noktada Afganistan’da özellikle 2014 sonrası için bir hazırlık niteliği taşıyan mevcut güç mücadeleleri kapsamındaki siyasi tabloyu daha net bir şekilde görebilmemiz için mevcut gruplaşmaları kısaca gözden geçirmek lazım.

Milli Cephe (Cebhe-i Milli)

2009 Devlet Başkanlığı seçimlerinde Karzai’yi destekleyen, Muhammed Muhakkik (Hazara), General Dostum (Özbek) ve ünlü komutan Ahmedşah Mesud’un kardeşi ve 2004 – 2009 döneminde devlet başkanı birinci yardımcısı olarak görev yapan Ahmed Ziya Mesud (Tacik) başta olmak üzere liberal bir kişiliği ile bilinen ve Afganistan’da siyasal sistem olarak federal bir yapıyı savunan Abdullatif Pedram (Tacik) gibi siyasai ve halk tabanı bakımından etkili olan kişilerin 2011’de bir araya gelerek “Milli Cephe” (Cebhe-yi Milli) adı altında yeni bir siyasi oluşum etrafında birleşmişlerdir.

Merkeziyetçi rejime karşı tavırları ile gündeme gelen bu oluşum, kuruluşundan itibaren gerek Afganitsn’da gerekse bu ülke siyasetine müdahil olan ülkelerde cidd bir yankı yaratmıştı. 9 Ocak 2012’de ABD kongresinin bazı üyelerinin daveti ve himayesi ile Ahmed Ziya Mesud, Muhammed Muhakkik, General Dostum gibi bu oluşumun önde gelenleri Almanya’nın Berlin kentinde bir araya gelmişlerdi. Kabil yönetiminin ciddi tepkilerine sebep olan Berlin konferansına katılan liderler, Afganistan’da merkeziyetçi başkanlık sisteminin olumlu sonuç vermediğini, halk ile devletin daha fazla ayrılmasına sebep olduğunu ve dolayısıyla yerel yönetimlere daha fazla yetki veren parlamenter bir sistemin kurulması gerektiğini açık bir şekilde dile getirmişlerdir. Bu sloganları ile daha fazla dikkat çeken Milli Cephe grubu son günlerde Afganistan’ın farklı illerinde gerçekleştirdikleri mitinglerle de dikkat çekmektedirler.

Ulusal Koalisyon (İtilaf-i Milli)

2004 – 2009 yıllarında Karzai yönetiminde Dışişleri Bakanlığı yapan ve 2009 Devlet Başkanlığı seçimlerinde Karzai’ye rakip olan Dr. Abdullah (Tacik – Peştun karışımı) liderliğinde, Ata Muhammed Nur (Tacik), Yunus Kanuni (Tacik) ve Kazimi (Hazara), gibi önemli şahsiyetlerin bir araya gelmesi ile kurulmuştur.

Gerek “Ulusal Koalisyon” (İtilaf-i Milli) hareketi, gerekse milli cephe hareketi eskiden kuzey ittifakı adı altında Taliban örgütüne karşı çatışan liderleriden oluşmaktadırlar. Milli cephe mensupları daha çok farklı siyasi oluşumların birleşmesi ile meydana gelirken, ulusal koalisyon ise daha çok Cemiyet-i İslami mensuplarından oluşmaktadır.

Diğer taraftan, uzun süreden beri Karzai hükümetinde farklı görevlerde çalışıp daha sonra farklı sebeplerden dolayı uzaklaştırılan bir takım insanların son olarak, eskiden Milli Eğitim ve İçişleri Bakanlığı görevlerinde bulunan Muhammed Hanif Atmer liderliğinde bir araya geldikleri bilinmektedir. Ancak tüm gurplaşmalara rağmen Karzai ve ekibinin hala Afganistan’daki siyasal çekişmelerde önde olduğu söylenebilir. Bu arada Afganistan’daki mevcut siyasal gelişmeler dikkate alındığında, siyasal muhalifetin tek şansının birleşmelerinde görmek mümkün, aksi takdirde parçalı yapı ile belli bir sonuca varmaları oldukça güçtür.

Karzai ve Ekibi

On bir yıldan beri siyasal iktidardaki gücünden ve sahip olduğu uluslararası destekten yararlanarak kendisine güçlü bir ekip kuran Karzai, Afganistan’ın bundan sonraki siyasal hayatına da iddialı görülmektedir. Afganistan parlamentosunda da güçlü bir ekibi bulunan Karzai takımı, Afganistan’daki bir takım siyasal oluşumların kendi içindeki siyasi rekabetleri körükleyerek küçük parçalara ayırmış ve bir kısmını kendi yanına çekmeyi başarmıştır. Bu nedenle Karzai ekibini oluşturan gruplar farklı etnik kimliğe mensup olduğu gibi, farklı siyasi oluşumlardan gelmektedir. Karzai zaman zaman bir takım stratejik ataklarla diğer etnik ve siyasal oluşumlar arasında bir takım çatlaklar oluşturarak kendi konumunu daha da güçlendirmektedir. Örneğin, şu anki meclis başkanı Abdurrauf İbrahimi, etnik olarak Özbek, siyasi fikir olarak Hikmetyar liderliğindeki Hizb-i İslamî’ye yakın ve mensup oladuğu coğrafya ise siyasal rekabetlerde silik olan bir bölgedir. İddialara göre perde arkasında yapılan pazarlıklarda Meclis Başkanlığı Hizb-i İslami’ye verilmiştir. Böylece Karzai, İbrahimi’yi meclis başkanlığı için destekleyerek bir taraftan Hizb-i İslamî’ye verilen sözü yerine getirirken, diğer taraftan özellikle siyasal alanda mahrum olan Katagan Özbeklerini memnun etmiştir. Böylelikle Özbekler arasında zaten mevcut olan “Katagan – Türkistan” meselesini daha da körüklemiştir. Artık İbrahimi için Karzai’nin ekibine mensup olmak tüm diğer kimliklerinin üzerine yer almaktadır. Bu nedenle Karzai ekibi ülkedeki siyasal rekabette bir adım önde görülmektedir.

Bu arada son günlerde Afganistan kamuoyunda Karzai ve ekibinin 2014 sonrasında kurulacak olan hükümeti Taliban ve Hikmetyar liderliğindeki Hizb-i İslami ile paylaşacağı iddia edilmektedir. İddialara göre 2014’te Afganistan’daki siyasal iktidarın dörde bölüneceği öne sürülmektedir. Bunlardan bir payı Taliban örgütüne verilirken, ikinci pay Hikmetyar liderliğindeki Hizb-i İslami’ye ve üçüncü pay ise Karzai ekibine verilecektir. Geri kalan dördüncü payın eski Kuzey ittifakı arasında paylaştırılmasının hedeflendiği bilinmektedir. Yani tek pay için bir tarafta şu anki Devlet Başkanı birinci Yardımcısı Muhammed Fahim’i, diğer tarafta da ikinci yardımcı Karim Halili’yi ve başka taraftan da diğer siyasi gruplardan ayrılıp Karzai’yi destekleyen diğer grupları kendi kontrolünde tutmaktadır. İddialara göre uzun zamandan beri Taliban ve Hikmetyar birlikleri ile devam eden müzakerelerde de bu konu gündeme getirilmiş ve kısmen anlaşma sağlanmıştır.

Diğer taraftan seçimlerde Karzai’yi destekleyip daha sonra muhalefete çekilen gruplar ise Taliban örgütü ve Hikmetyar ile devam eden müzakerenin kapalı perdeler ardında gerçekleşmesinde rahatsız olduklarını dile getirmektedirler. Bu noktada Taliban ve Hikmetyar örgütü ile müzakereyi yürüten merci, kim olursa olsun, Taliban ve Hikmetyar menfaatlerinin yanı sıra, ülkedeki yeni oluşumların da menfaatlerini göz önünde tutması gerekmektedir. Zira Afganistan’da özellikle yakın dönem tarihinde açık bir şekilde görüldüğü gibi, dengelerin ne zaman kimin lehine değişeceği bilinmemektedir. Güçlerin neredeyse eşit olduğu Afganistan’da tüm güç dengelerinin menfaati göz önünde tutulmazsa, 2014 sonrasında yapılan hesapların tutmayacağını söylemek mümkün.

http://www.turksam.org/tr/a2722.html

Etiketlendi:

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

İSTİHBARAT ALANI

Sınırsız, Seçkin, Sansürsüz, Kemalist Haber Blogu

Derin İstihbarat

strateji, güvenlik, araştırma, istihbarat, komplo teorileri, mizah, teknoloji, mk ultra, nwo

İSTİHBARAT

Şifresiz Yayın!

%d blogcu bunu beğendi: